Coraz więcej mówi się dziś o neuroróżnorodności – i bardzo dobrze. W świecie treningu
oznacza to jedno: nie ma jednego „uniwersalnego” podejścia, które działa dla wszystkich.
Osoby neuroatypowe (np. w spektrum autyzmu, z ADHD, dysleksją czy zaburzeniam
przetwarzania sensorycznego) mogą doświadczać aktywności fizycznej zupełnie inaczej niż
osoby neurotypowe. Nie każdy odnajduje się w klasycznej siłowni czy na zajęciach
grupowych. Głośna muzyka, tłum ludzi, szybkie tempo i ogólne instrukcje typu „rób tak jak
inni” – to może działać dla części osób, ale nie dla wszystkich. Jeśli jesteś osobą
neuroróżnorodną, możesz mieć wrażenie, że trening „nie jest dla Ciebie”.

Czym jest neuroróżnorodność w kontekście treningu?

Neuroróżnorodność odnosi się do naturalnych różnic w funkcjonowaniu mózgu. Oznacza to,
że sposób odbierania bodźców, koncentracji, motywacji czy reagowania na stres może się
znacząco różnić. W praktyce treningowej przekłada się to na indywidualne potrzeby klienta –
zarówno fizyczne, jak i psychiczne.

Najczęstsze trudności w treningu osób neuroatypowych

1. Przeciążenie sensoryczne
   Siłownie i sale treningowe bywają głośne, intensywnie oświetlone i pełne bodźców. Dla
   osoby z nadwrażliwością sensoryczną może to być przytłaczające, a nawet zniechęcające
   do powrotu.
2. Problemy z koncentracją, utrzymaniem uwagi i powtarzalnością
   Osoby z ADHD mogą mieć trudność z wykonywaniem monotonnych ćwiczeń lub długich
   serii. Szybko się nudzą lub tracą skupienie, co wpływa na jakość treningu. Łatwo też
   wypadają z rutyny treningowej.
3. Trudności w rozumieniu instrukcji
   Zbyt ogólne, szybkie lub wieloetapowe polecenia mogą być nieczytelne. Dotyczy to
   szczególnie osób w spektrum autyzmu, które często potrzebują jasnych, konkretnych
   komunikatów.
4. Lęk przed oceną i nowe środowisko
   Nowe miejsca i sytuacje społeczne mogą wywoływać silny stres. Trening wśród innych osób
   bywa dla niektórych ogromnym wyzwaniem.
5. Problemy z koordynacją, propriopercepcją i planowaniem ruchu
   Niektóre osoby neuroatypowe mogą mieć trudności z czuciem swojego ciała w przestrzeni,
   przez co nauka nowych wzorców ruchowych wymaga więcej czasu i cierpliwości.
6. Hipermobilność, często występująca przy neuroatypowości
   U niektórych osób występuje nadruchomość w stawach-lokalna bądź ogólna, czyli ponadprzeciętny zakres ruchu, co wpływa znacząco na stabilizację i sposób wykonywania ćwiczeń i może prowadzić do kontuzji.

Jak skutecznie trenować, będąc osobą neuroatypową?

Nie ma jednego schematu. Najważniejsze jest określenie potrzeb i realnych celów, ale też potrzeb, preferencji i ograniczeń. Miejsce, w którym trenujesz powinno dawać Ci poczucie bezpieczeństwa, a osoba, która prowadzi trening powinna być cierpliwa, nie oceniająca, za to wspierajjąca i szanująca Twoje indywidualne preferencje, tempo i możliwości. Ważna jest jasna i prosta komunikacja, dopasowana do Twojego sposobu myślenia. Jeśli czegoś nie rozumiesz bądź zapomniałaś/eś, poproś o przypomnienie.

Stały plan treningowy, powtarzalność ćwiczeń i jasna kolejność pomagają budować poczucie bezpieczeństwa i rytmu, ale czasem trzeba zmienić ćwiczenie w trakcie sesji. Twój dzień, poziom energii czy samopoczucie mogą się znacząco różnić. Ważna jest cierpliwość-może być tak, że nauczenie się konkretnego wzorca ruchowego zajmie Ci więcej czasu, niż się spodziewasz.

Nie poddawaj się, trenuj, zgłaszaj wątpliwości trenerowi. Jeśli to możliwe: cichsza muzyka, mniej intensywne światło, trening poza godzinami szczytu – drobne zmiany robią ogromną różnicę. Niezastąpione jest wsparcie trenerki/ra, która poprowadzi Cię przez gąszcz ćwiczeń, wyzwania techniczne, pomoże zbudować nawyk ruchu i pewien automatyzm treningowy.

Co możesz zyskać?

Dobrze dobrany trening to nie tylko „forma fizyczna”. To realne wsparcie w codziennym
funkcjonowaniu:

• lepsza koncentracja
• regulacja napięcia, stresu i emocji
• większa pewność siebie
• mniej bólu i większa kontrola nad ciałem
• poczucie, że „w końcu coś działa”
• wsparcie zdrowia fizycznego i psychicznego.

Spróbuj treningu, który naprawdę ma sens

Jeśli do tej pory czułeś/czułaś, że trening „nie jest dla Ciebie” – bardzo możliwe, że po
prostu nie trafiłeś/trafiłaś na odpowiednie miejsce.Trening osób neuroatypowych wymaga
uważności, elastyczności i empatii – ale nie jest „trudniejszy”, tylko inny.

W naszym studio:

• pracujemy indywidualnie
• rozumiemy neuroróżnorodność
• uwzględniamy hipermobilność i inne specyficzne potrzeb
• tworzymy bezpieczną, spokojną przestrzeń.

Możesz przyjść i sprawdzić bez presji

Pierwsze spotkanie to rozmowa i bardzo łagodny wstęp do ruchu – tak, żebyś mógł/mogła
zobaczyć, czy to coś dla Ciebie.

Jeśli chcesz zacząć, napisz do nas lub umów się na pierwszą konsultację w Invictus Training Kraków!

Autor artykułu: Ania